GÜNEŞ SİSTEMİ VE UZAY

GÜNEŞ SİSTEMİ VE UZAY

                            Gerçekten uzayda yaşayan canlılar var mı? Bunu hep merak etmişizdir.

                            Uzayda yaşayan canlılardan bir tanesini size gösterebilirim. Nasıl mı?

                             Aynaya baktığınızda gördüğünüz kişi de uzayda yaşıyor ve o da bir uzaylı değil mi?

                             Nedir uzay? Yaşadığımız dünyanın da içinde bulunduğu, sınırlarının bulunamadığı sadece üzerinde teorilerin geliştirildiği  sonsuz boşluk. Boşluk denilince gerçekten boş mu?

                             Galaksi, yıldız, gezegen, meteor, kuyruklu yıldız, asteroit gibi kütleli gök cisimlerinin bulunduğu boşluğa uzay denir.

                             Galaksi:Uzayda çok büyük yer kaplayan yıldız kümeleridir. Samanyolu  galaksisi gibi.

                              Yıldız: Çevresine ısı ve ışık saçan, kızgın gazlardan oluşmuş gök cismi. Güneş, Vega, Anteras.

                               Kuyruklu Yıldız: Isı ve ışık üretmedikleri için gerçekte yıldız değildir. Isı ve ışık üretmezler. Güneş'e yaklaştıkça şekil ve biçim değiştirirler. Güneş sisteminin en çok bilinen ve izlenen kuyruklu yıldızı, Halley kuyruklu yıldızıdır. Güneş çevresindeki bir turunu 76 yılda tamamlar. Bu da demektir ki 76 yılda bir görülür.

                               Güneş: Samanyolu Galaksi'sinin bir yıldızıdır. Kütlesi sıcak gazlardan oluşur. Çevresine ısı ve ışık yayar. Kendine bağlı dokuz gezegeni vardır. Bunlardan biride bizim içinde yaşadığımız Dünya'dır. Gezegenimizin enerji kaynağıdır.

                               Gezegen: Bir yıldız etrafında dolanan ( küle çekiminden ötürü ), kendiliğinden ısı ve ışık yaymayan, ısı ve ışığı yansıtan gök cismi.

                                Göktaşı: Uzayda bir gökcisminden kopup başka bir gökcismi tarafından çekilen irili ufaklı taş kütlesi.

                                Uydu: Bir gezegenin çevresinde dolanan, kendiliğinden ısı  ve ışık yaymayan, güneşinden aldığı ışığı yansıtan gök cismi. Dünya'nın uydusu olan Ay gibi.

 

GÜNEŞİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

                                       Güneş, Dünya'ya en yakın yıldızdır. Güneş, Samanyolu Galaksi'sindeki binlerce yıldızdan biridir. Dünya'ya ortalama 150 milyon kilometre uzaklıktadır. Güneş ışınları bu uzaklıktan 8 dakikadan biraz fazla bir sürede Dünya'ya ulaşır.

                                       Güneşin çapı Dünya çapının yaklaşık 100 katı kadardır.

                                       Güneşte sıcaklık çok yüksektir. Akşam sıcaklığı da. Bu nedenle yapısındaki  maddeler gaz halindedir. Güneşin yapısını oluşturan gazların içinde hidrojen ve helyum başta gelir. Hidrojen atomları füzyon reaksiyonları ile birleşip, helyum atomlarına dönüşür.

                                      ( bilimsel gelişmeler sayfamızda ki '' Hoş Geldin ITER '' yazımızı okursanız yukarıda ki olayı daha iyi anlarsınız.)

                                      Bu reaksiyon sırasında çok büyük bir enerji açığa çıkar. Güneş enerjisinin kaynağı füzyon ( nükleer ) enerjisidir.

                                      Güneş yüzeyinde meydana gelen patlamalar ve fışkırmalar uzaya oldukça büyük enerji yayar. Bu enerjiler Dünya'ya elektromanyetik dalgalar biçiminde ulaşır. Bunlarda radyo ve televizyon dalgalarını etkiler.

                                     Güneş'ten Dünya'ya 1 saniyede cm² ye 2 kaloriden biraz az enerji ulaşır. Dünyaya ulaşan ışık-ısı şeklindeki enerjinin büyük bölümü atmosfer tarafından yansıtılır, yutulur ve süzülür. Bütün bunlara rağmen yeryüzüne ulaşan ısı-ışık enerjisi, yaşamın devamı için yeterlidir.

                                      Dünya'daki bütün enerjinin kaynağı Güneş'tir. Yeşil bitkiler fotosentezle ( ışıkla birleştirme ) Güneş enerjisini besin enerjisine çevirir. Bu da besin zinciri yoluyla bütün canlılra aktarılır. Bugün kullanılan kömür, petrol gibi yakıtlardan elde edilen enerji, özünde Güneş enerjisidir.

                                      Güneş enerjisi, suyun dolanımının ve karbon çevriminin olması için gereklidir.

                                      Güneşin doğduğu yöne doğu, battığı yöne batı denir. Eksenin eğikliği nedeniyle, Dünya'nın Güneş karşısındaki konumunun yıl boyunca değiştiğini biliyoruz. Bu değişiklik nedeniyle güneşin doğuş ve batış noktaları da yıl boyunca değişir. Bu değişim:

                                      21 haziran - 23 eylül arasında güneye,

                                      21 mart - 21 haziran arasında kuzeye doğrudur.

 

AY

                                       Dünya'nın tek uydusu Ay'dır. Dünya'ya en yakın gök cismidir. Dünya'ya ortalama uzaklığı 384.000 kilometredir. Çapı ortalama 3500 km olan Ay, bu büyüklüğü ile Dünya'nın 50'de biridir.

                                      Ay'da atmosfer yoktur. Hava ve su bulunmadığı için meteorolojik olay görülmez. Ay atmosferinin olmaması, gece ve gündüz sürelerinin çok uzun olması, günlük sıcaklıklarda büyük farklar ortaya çıkarmıştır. Ay, iç ısısını kaybettiği için burada volkanik olaylar sona ermiştir. Ay yüzeyinde kırılma, çökme gibi olaylar sona erdiğinden depremler de sona ermiştir.

                                     Ay, Dünya çevresinde ve kendi çevresinde aynı hızla döner. Bu yüzden Ay kendi çevresinde bir devir yaparken Dünya çevresinde de bir devir yapar. Bu süre 29,5 gündür. Ayda bir gün 29,5 Dünya günü olduğundan 15 gün gece, 15 gün gündüz olur. Ay'ın kendi çevresinde dönme hızı ile Dünya'nın çevresinde dönme hızı aynı olduğundan, Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzü görülür.

                                    Güneş ışınları Ay'ın yarısını aydınlatır. Ancak Dünyadan bakıldığında aydınlık bölgeler farklılık gösterir. Ay'ın Dünyadan farklı görülmesinin nedeni Ay'ın Dünya etrafında dönmesidir. Ay'ın Dünya'dan değişik şekillerde görülmesine Ay'ın evreleri denir.

AYIN EVRELERİ

                                     * Yeni Ay Evresi:Ay'ın, Güneş ile Dünya arasına girdiği evredir. Ayın karanlık yüzü dünyaya dönük olduğu için Ay görülmez.

                                    * İlk Dördün Evresi: Yeni aydan bir hafta sonraki durumdur. Ay'ın yarısı görülür. Aydınlık kısmı sağda yarım daire şeklinde görülür.

                                    * Dolunay Evresi: Ay'ın aydınlık yüzünün tamamı daire şeklinde Dünya'dan göründüğü evredir.

                                    * Son Dördün Evresi: Ay'ın Dünya'ya bakan yüzünün yarısının göründüğü evredir. Ay, aydınlık yüzü sola doğru yarım daire şeklindedir.

                                    Ay, yeni Ay ile ilk dördün arasında ve son dördün ile yeni Ay arasında hilal şeklinde görülür.

 

AY'IN DÜNYA'YA ETKİLERİ

                                        Ay, Dünya üzerindeki bir noktadan her gün 24 saat 50 dakikada geçer.

                                       Ay, Dünya üzerine bir çekim kuvveti uygular. Bu çekim kuvveti ile denizlerde ve göllerde gelgit ( med - cezir ) olayı görülür. Gelgit olayı, suların kabarıp karalara ilerlemesine gel, geri çekilmesine git olayları okyanus kıyılarında çok, bizim ülkemizdeki gibi küçük denizlerde az  olur. Gelgit olayları 12 saat 25 dakikada bir olur. Gel olayı 6 saat 12 dakikada git olayı 6 saat 12  dakika sürer. Aynı yerde günde, her gün 50 dakika gecikmeyle iki defa gel, iki defa git olayı meydana gelir.

                                       Gelgit olayları; Güneş, Dünya ve ay aynı hizaya geldiğinde en büyük değere ulaşır. Gelgit olayları ilk dördün ve son dördün evrelerinde en küçük değerlerde gerçekleşir.

                                       Dünyanın Şekli: Yerküre, kutuplarından basık, ekvatordan şişkince bir küreye benzer. Dünya'nın bu kendine özgü şekline geoit ( jeoit ) denir.

                                       Kutuplar ve Ekvator: Dünya bir eksen üzerinde, kendi çevresinde döner. Bu eksenin Yerküre'yi deldiği noktalara kutup noktaları denir. Bunlardan üstte olanlarına Kuzey kutup diğerine Güney kutup noktası denir.

                                      Yerküre'yi ortasından enine ikiye ayıran çember şeklindeki çizgiye de ekvator denir. Ekvator Yerküreyi Kuzey Yarım Küre ve Güney Yarım Küre diye ikiye ayırır. Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de yer alır.

                                      Dünya'nın Hareketleri:

                                      1 - Kendi Ekseni Etrafındaki Hareketi:

                                      Dünya kendi ekseni etrafında, batıdan doğuya döner. Bu dönüşü 24 saatte ( 1 günde ) tamamlar.

                                     Dünya, kendi ekseni etrafında dönerken bir tarafı aydınlık bir tarafı karanlık olur. Güneş ışıklarını alan tarafı gündüz, diğer tarafı gecedir. Yeryüzünde gece ve gündüz olan yerler sürekli değişir.

                                    2 - Güneş Etrafındaki Hareketleri:

                                    Dünya'nın Güneş etrafında dönerken izlediği yola yörünge denir. Dünya'nın yörüngesi elips şeklindedir. Dünya, Güneş etrafındaki bir dolanımını 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu süreye bir yıl denir. Bir yıl 365 gün kabul edilmiştir. Artan 6 saatler dört yılda bir gün olarak şubat ayına eklenir. Böyle yıllar 366 gün sürer ve bunlara artık yıl denir.

                                   Dünya'nın ekseni yörünge düzlemi ile 23°27' lık açı yapar. Bu nedenle Dünya'nın Güneş'e karşı konumu sürekli olarak değişir. Bu da mevsimlerin oluşumunu sağlar.

                                  Mevsimler ve mevsimler arası sıcaklık farkları Dünya'nın orta kuşak dediğimiz bölgelerinde görülür. Güneş ışınları ekvatora her zaman dik geldiği için sıcaklık farkları oluşmaz. Bu bölge hep yaz mevsimini yaşar. Aynı şekilde kutup bölgelerine de eğik geldiği için bu bölgeler hep kış mevsimini yaşar. Orta kuşaklar, güneş ışıklarını değişik açılarla aldığından dört mevsimi de yaşar.

                                 Türkiye'nin bulunduğu Kuzey Yarım Küre'de;

                                 * İlkbahar; 21 mart - 21 haziran tarihleri arasında

                                 * Yaz; 21 haziran - 23 eylül tarihleri arasında

                                 * Sonbahar; 23 eylül - 21 aralık tarihleri arasında

                                 * Kış; 21 aralık - 21 mart tarihleri arasında yaşanır.

                                 Kuzey Yarım Küre'de ilkbahar iken Güney Yarım Küre'de sonbahar, Kuzey Yarım Küre'de yaz iken, Güney Yarım Küre'de kıştır. 

 

GÜNEŞ SİSTEMİNDEKİ GEZEGENLER

                                      Güneş sisteminde dokuz gezegen vardır. Bunlardan; Dünya ile Güneş arasındakilere iç gezegenler, Dünya ile dış uzay arasındakilere dış gezegen denir.

                                      Gezegenlerden Merkür, Venüs İç, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton dış gezegenlerdir.

                                      Gezegenlerin en küçüğü Merkür, en büyüğü Jüpiter'dir.

                                      Gezegenlerden en çok uydusu olan Jüpiter'dir.

Gezegenler ve Özellikleri

                                     * Merkür: Güneşe en yakın ve en sıcak gezegendir. Gezegenlerin en küçüğüdür. Güneş doğarken ve batarken izlenir. Atmosferi olmadığı için yaşam yoktur.

                                     * Venüs: Güneşe ikinci uzaklıkta bir gezegendir. Akşam üzeri Güneş batarken, sabaha doğru güneş doğarken izlenen parlak yıldız şeklinde görülür. Çoban yıldızı da denir. Atmosferinde azot ve karbondioksitli gazlar vardır. Yaşam yoktur.

                                     * Dünya: Üzerinde yaşadığımız gezegendir. Gezegenlerin, Güneş'e uzaklıklarına göre üçüncü sıradadır. Bir doğal uydusu vardır.

                                     * Mars: Dünya'dan altı kez küçüktür. İki doğal uydusu vardır. Atmosferinde, karbondioksit, su buharı, azot, argon, oksijen ve hidrojen gazları vardır. En çok izlenen ve incelenen gezegendir.

                                     * Jüpiter: Gezegenlerin en büyüğü ve en parlağıdır. 14 uydusu vardır. Soğuk bir gezegen olduğu için yaşam yoktur.

                                     * Satürn: Halkalı gezegen olarak bilinir. Satürn'ün çevresinde toz, mineral vb. maddelerle buz parçacıklarından oluşmuş halka bulunur. Dünya'nın 100 katı büyüklüktedir. 18 tane uydusu bulunmaktadır.

                                     * Uranüs: Dünya'dan büyük bir gezegendir. Metan ve amonyaktan oluşan bir atmosferi vardır. 5 uyduya sahiptir.

                                    * Neptün: Güneş çevresinde yedinci gezegendir. Dünya'dan büyüktür.  Metan ve  hidrojenden oluşmuş bir atmosferi vardır. İki uyduya sahiptir.

                                    * Plüton: Dünya'dan küçük bir gezegendir. Sıcaklığı - 205°C civarındadır. Bir uydusu vardır. 

                                   Asteroitler: Mars ile Jüpiter arasında yerleşmiş küçük gök cisimleridir. Sayıları çoktur. Çapı 500 km olanları da vardır. Davranışları gezegen gibidir. Büyük olanları isimlendirilmiştir.

                                    Kuyruklu Yıldızlar: Kuyruklu yıldızlar, gerçekte yıldız değildir. Sadece, Güneş'ten aldıkları ışığı yansıtırlar. Kuyruklu yıldızların Güneş'e uzak olan kısımları gaz bulutundan oluşmuştur. Bu oluşum kuyruk kısmını meydana getirir. Kuyruğun uzunluğu Güneşe yaklaştıkça değişir.

                                    Kuyruklu yıldızlar; çekirdek, baş ve kuyruk kısımlarından oluşur.

                                   Meteorlar: Güneş Sistemi'nde gezegenler arası boşluklarda bulunur. Bu gök cisimleri Dünya'nın yakınından geçerken Dünya'nın çekim kuvvetiyle atmosfere girerler. Atmosfere giren meteor, sürtünme ile ısınır ve akkor haline gelerek ısı ve ışık verir. Atmosferden çıkan meteor soğur.

                                   Atmosfere giren meteorlardan bazıları yanarak toz haline gelir. Bazıları da yeryüzüne düşerler. Bunlara göktaşı denir.

                                  Meteorun yanmasını gördüğünüzde yıldız kayıyor dersiniz.

FLAŞ...        PRAG'DA BİLİM ADAMLARI TARAFINDAN YAPILAN TOPLANTILAR SONUNDA PLUTON GEZEGEN OLARAK KABUL EDİLMEMİŞTİR. 24.09.2006 TARİHİNDEN İTİBAREN,BİR GEZEGEN OLMADIĞI KARARINI ALMIŞTIR.

 

YILDIZLAR

                                        Güneş gibi kendiliğinden ısı ve ışık veren gök cisimlerine yıldız denir. Yıldızların pek çoğu Güneş'ten büyüktür. Epsilon, Vega, Anteras vb.

                                        Güneş, Dünya'ya yakın olduğu için büyük, diğerleri uzak olduğu için küçük görünür.

                                        Yıldız kümelerine galaksi denir. Yıldızlar tek ve çift kümeler şeklinde bulunur.

                                        Bütün yıldızlarda en çok bulunan element hidrojen ve helyumdur.

                                        Bir çok yıldızla beraber Güneş ve Dünya, Samanyolu Galaksisi'nde bulunur.

                                        Uzaydaki bütün cisimler hareketlidir. Güneş, Samanyolu Galaksisi içinde, Samanyolu Galaksisi de uzayda devamlı hareket ederler.

Yıldızlarla Gezegenler Arasındaki Farklar

                                        1 - Yıldızlar birbirine göre konumlarını değiştirmezler. Gezegenler ise birbirine göre konum değiştirirler.

                                        2 - Yıldızlar, kendiliğinden ısı ve ışık yayarlar. Gezegenler ise güneşlerinden aldıkları ışığı yansıtırlar.

                                       3 - Yıldızların sıcaklığı çok yüksektir. Gezegenler ise soğumuş ve katılaşmışlardır.

                                       4 - Yıldızların ışığı titreşir, gezegenlerin ışığı titreşmez.

                                       5 - Yıldızlar nokta görünümünde, gezegenler ise yüzeysel bir tabaka şeklinde görünürler.

 

SORULAR

S- 1) Dünya'nın şekli nasıldır?

S- 2) Dünya'nın kaç çeşit hareketi vardır?

S- 3) Bir gün neye denir, kaç saattir?

S- 4) Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş süresi daha uzun olsaydı ne olurdu?

S- 5) Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönüşünün sonuçları nelerdir?

S- 6) Dünya'nın dönme ekseni dik olsaydı, yine gece - gündüz olur muydu? Açıklayınız.

S- 7) Dünya'nın kendi ekseni etrafında döndüğünü yer yüzünden nasıl anlarız?

S- 8) Dünya'nın yörüngesi nereye denir?

S- 9) Dünya'nın yörüngesinin şekli nasıldır?

S-10) Dünya, Güneş'e her zaman aynı uzaklıkta mıdır? Niçin?

S-11) Dünya'nın Güneş etrafında bir dolanım süresi ne kadardır?

S-12) Dünya ekseninin eğikliği ve Dünya'nın Güneş etrafında dönüşünün sonuçları nelerdir?

S-13) Mevsimlerin oluşumunda, Dünya'nın Güneş'e uzaklığı veya yakınlığı etkili midir? Niçin?

S-14) Türkiye'de ne zaman Güneş en erken doğar, en geç batar?

S-15) Güneş Sistemi neye denir?

S-16) Güneş Sistemi'ndeki gezegenleri Güneş'e uzaklıklarına göre yazınız.

S-17) Gezegenlerin kaç çeşit hareketleri vardır?

S-18) Hangi gezegenler, Dünya'dan daha sıcaktır? Neden?

S-19) Hangi gezegenler Dünya'dan daha soğuktur? Neden?

S-20) En büyük gezegen hangisidir?

S-21) Uydu nedir?

S-22) En çok uydusu olan gezegen hangisidir?

S-23) Dünya'nın uydusu nedir?

S-24) Asteroit neye denir? Diğer adı nedir?

S-25) Asteroitler Güneş Sistemi'nde nerededirler?

S-26) Kuyruklu yıldızlar yıldız mıdır? Neden?

S-27) Kuyruklu yıldızların yörüngesi nasıldır?

S-28) Kuyruklu yıldızın Güneş etrafındaki bir dönüş süresi ne kadardır?

S-29) Bilinen kuyruklu yıldızlar hangileridir?

S-30) Yıldız kayması nedir?

S-31) Meteor neye denir? Nerede bulunurlar?

S-32) Meteor ve meteorit ( göktaşı ) arasında fark var mıdır?

S-33) Yıldız nedir?

S-34) Güneş de bir yıldız mıdır?

S-35) Güneş'ten daha büyük yıldızlar var mıdır? Örnek veriniz.

S-36) Güneş'in diğer yıldızlardan daha büyük ve parlak görünmesinin nedeni nedir?

S-37) Sabah Yıldızı, Akşam Yıldızı veya Çoban Yıldızı diye bilinen gök cismi hangisidir?

S-38) Yıldız ve gezegenler arasındaki farkları yazınız.

S-39)Yıldızlar neden patlar?

S-40) Uzay nedir?

S-41) Galaksi nedir?

S-42) Güneş Sitemi'nin içinde bulunduğu galaksinin adı nedir?

S-43) Uzayda başka galaksiler var mıdır?

S-44) İlk olarak uzay çalışmaları ne zaman başladı?

S-45) İçinde ilk insan bulunan uzay aracını hangi ulus uzaya gönderdi?

S-46) Ay'a, içinde insan bulunan uzay aracıyla yapılan ilk uçuş ne zamandır? Hangi ulus tarafından gönderilmiştir?

S-47) Güneş sistemi dışına gönderilen uydu hangisidir?

S-48) Uzay hakkında çalışmalar yapıp bilgiler toplayan, kuruluşlar hangileridir?

 

DOĞRU - YANLIŞ

 (   ) 1 - Galaksi, yıldız, gezegen, meteor, kuyruklu yıldız, asteorit gibi gök cisimlerinin bulunduğu boşluğa uzay denir.

 (   ) 2 - Uzayda çok büyük yer kaplayan yıldızlara galaksi denir.

 (   ) 3 - Çevresine ısı ve ışık saçan, kızgın gazlardan oluşmuş gök cisimlerine yıldız denir.

 (   ) 4 - Kuyruklu yıldızlat ısı ve ışık üretmezler.

 (   ) 5 - Halley kuyruklu yıldızı güneş çevresindeki bir turunu 76 yılda tamamlar.

 (   ) 6 - Güneş, samanyolu galaksisinin bir yıldızıdır.

 (   ) 7 - Uzay boşluğunda serbestçe her yere gidebilen gök cisimlerine gezegen denir.

 (   ) 8 - Bir gezegenin etrafında dolanan cisimlere uydu denir.

 (   ) 9 - Güneş, dünyaya en yakın yıldızdır.

 (   )10 - Güneş, dünyaya yaklaşık 150 milyon km uzaklıktadır.

 (   )11 - Güneş ışınları dünyaya 8 dakikadan az bir sürede ulaşır.

 (   )12 - Güneşin çapı dünyanın çapının 1000 katıdır.

 (   )13 - Güneş enerjisinin kaynağı füsyon enerjisidir.

 (   )14 - Dünya'daki bütün enerjilerin kaynağı güneştir.

 (   )15 - Güneş enerjisi, sadece suyun dolanımını sağlar.

 (   )16 - Dünya'ya en yakın gök cismi Ay'dır.

 (   )17 - Ay'ın Dünya'ya uzaklığı 384.000 km dir.

 (   )18 - Ay da atmosfer olmadığı için meteorolojik olay olmaz.

 (   )19 - Ay, Dünya çevresinde ve kendi çevresinde aynı hızla döner.

 (   )20 - Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzü görülür.

 (   )21 - Ay, bir ışık kaynağıdır.

 (   )22 - Gel-git olaylarının nedeni Ay'ın Dünya'yı etkilemesinden kaynaklanır.

 (   )23 - Güneş sisteminde sekiz gezegen vardır.

 (   )24 - Plüton bir gezegendir.

 (   )25 - Yıldızların pek çoğu güneşten büyüktür.

 

DOLDURMA

 1 - Galaksi, .................., gezegen, .................., ................... ................, asteorit gibi gök cisimlerinin bulunduğu boşluğa .................................. denir.

 2 - Uzayda çok büyük yer kaplayan .................. kümelerine ..................... denir.

 3 - Çevresine ....... ve ......... saçan, kızgın gazlardan oluşmuş gök cisimlerine .................... denir.

 4 - Isı ve ışık üretmedikleri için ................... ......................lar, yıldız değildir.

 5 - .................. samanyolu gezegenine bağlı bir yıldızdır.

 6 - Halley kuyruklu yıldızı güneş çevresindeki bir turunu ................ yılda tamamlar.

 7 - Bir yıldız etrafında dolanan, kendiliğinden ........... ve ............. yaymayan gök cisimlerine .................. denir.

 8 - Uzayda bir gök cisminden kopup başka bir gök cismi tarafından çekilen irili ufaklı taş kütlelerine .................. denir.

 9 - ........... bir gezegenin çevresinde dolanan .......... cismidir.

10 - Güneş, Dünya'ya ........ ................ yıldızdır.

11 - Güneş ortalama dünyaya ............... milyon km uzaklıktadır.

12 - Güneşin çapı dünyanın çapının ............ katı kadardır.

13 - Güneşin yapısında .................. ve .................. gazları vardır.

14 - Güneş enerjisinin kaynağı .................. enerjisidir.

15 - Dünyadaki bütün ................... kaynağı güneştir.

16 - Güneş enerjisi, .............. dolanımını ve .................. çevriminin olmasını sağlar.

17 - Güneşin doğduğu yöne .................., battığı yöne ................... denir.

18 - Uzayda, dünyaya en yakın gök cismi .......... dır.

19 - Ay, dünya çevresinde ve ................. çevresinde .............. hızla döner.

20 - Güneşin ................... tane gezegeni vardır. 

 

Yorum Yaz